Cách nhận biết hệ điện mặt trời đang bị ảnh hưởng bởi tải công nghiệp lân cận

Khi hệ điện mặt trời phát điện không ổn định, nhiều người thường nghĩ đến các nguyên nhân như thời tiết xấu, tấm pin bị che bóng hoặc inverter gặp sự cố.

Tuy nhiên, trong quá trình khảo sát thực tế, Anh Đức Energy nhận thấy một nguyên nhân ít được chú ý hơn nhưng lại xuất hiện khá phổ biến tại các khu dân cư xen kẽ nhà xưởng:

Ảnh hưởng từ các tải công nghiệp lân cận.

Đó có thể là:

• Xưởng hàn cơ khí.
• Xưởng gỗ.
• Cơ sở gia công kim loại.
• Nhà máy sản xuất nhỏ.
• Trạm bơm công suất lớn.
• Hệ thống máy nén khí công nghiệp.

Những phụ tải này có thể làm thay đổi chất lượng điện năng của cả khu vực và gián tiếp ảnh hưởng đến hiệu quả vận hành của hệ điện mặt trời.

Vì sao tải công nghiệp có thể ảnh hưởng đến điện mặt trời?

Các thiết bị công nghiệp thường có đặc điểm:

• Công suất lớn.
• Dòng khởi động cao.
• Phụ tải thay đổi liên tục.
• Hoạt động theo chu kỳ.

Khi vận hành, chúng có thể gây ra:

• Sụt áp điện lưới.
• Dao động điện áp.
• Mất cân bằng pha.
• Nhiễu điện năng.

Trong khi đó, inverter điện mặt trời lại là thiết bị rất nhạy với các thông số điện lưới.

Khi điện lưới không ổn định, inverter sẽ chủ động điều chỉnh công suất hoặc kích hoạt các cơ chế bảo vệ.

Kết quả là sản lượng điện mặt trời bị ảnh hưởng.

Dấu hiệu số 1: Công suất phát điện giảm đột ngột dù trời nắng đẹp

Đây là dấu hiệu dễ nhận biết nhất.

Trong điều kiện nắng ổn định, công suất phát điện thông thường sẽ tăng dần vào buổi sáng, đạt đỉnh vào giữa trưa và giảm dần vào buổi chiều.

Nếu biểu đồ công suất xuất hiện các đoạn giảm sâu bất thường giữa thời điểm nắng tốt, cần xem xét các yếu tố bên ngoài hệ thống.

Đặc biệt khi hiện tượng này lặp lại theo cùng một khung giờ mỗi ngày.

Dấu hiệu số 2: Sản lượng điện thấp hơn dự kiến trong thời gian dài

Nhiều chủ đầu tư nhận thấy:

• Hệ thống không có lỗi.
• Tấm pin sạch.
• Trời nắng tốt.

Nhưng sản lượng điện hàng tháng vẫn thấp hơn mức dự kiến.

Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân nằm ở việc inverter phải liên tục giảm công suất để thích nghi với điện lưới đang dao động.

Dấu hiệu số 3: Điện áp trên ứng dụng giám sát thay đổi liên tục

Các nền tảng giám sát hiện nay cho phép theo dõi điện áp lưới theo thời gian thực.

Nếu điện áp:

• Tăng giảm liên tục.
• Có nhiều thời điểm tụt áp bất thường.
• Không ổn định giữa các pha.

Khả năng cao khu vực đang chịu tác động từ các phụ tải lớn trên cùng tuyến điện.

Dấu hiệu số 4: Hiện tượng xảy ra đúng giờ làm việc của nhà xưởng

Đây là dấu hiệu rất quan trọng.

Nếu hệ điện mặt trời gặp vấn đề vào các khung giờ như:

• 8h đến 11h.
• 13h đến 16h.

Và hoạt động bình thường vào cuối tuần hoặc ngoài giờ sản xuất, cần xem xét khả năng có tải công nghiệp đang ảnh hưởng đến điện lưới khu vực.

Dấu hiệu số 5: Inverter xuất hiện cảnh báo liên quan đến điện lưới

Một số cảnh báo thường gặp gồm:

• Điện áp thấp.
• Điện áp không ổn định.
• Chất lượng lưới không đạt yêu cầu.
• Mất cân bằng pha.

Trong nhiều trường hợp, inverter hoàn toàn không hỏng mà chỉ đang thực hiện đúng cơ chế bảo vệ.

Dấu hiệu số 6: Nhà ở gần xưởng cơ khí hoặc khu sản xuất

Những vị trí có nguy cơ cao gồm:

• Nhà nằm sát xưởng hàn.
• Khu dân cư xen kẽ nhà xưởng.
• Công trình cuối tuyến điện.
• Khu vực có nhiều cơ sở sản xuất nhỏ.

Đây là những nơi thường xuyên ghi nhận hiện tượng dao động điện áp.

Dấu hiệu số 7: Thiết bị điện trong nhà cũng hoạt động bất thường

Ngoài inverter, người dùng có thể nhận thấy:

• Đèn nhấp nháy.
• Quạt thay đổi tốc độ.
• Điều hòa hoạt động không ổn định.
• Thiết bị điện tử dễ báo lỗi.

Những biểu hiện này cho thấy vấn đề có thể đến từ nguồn điện lưới chứ không phải riêng hệ điện mặt trời.

Làm thế nào để xác định chính xác?

Không nên kết luận chỉ dựa trên cảm nhận.

Cần thực hiện các bước:

Theo dõi dữ liệu inverter

Kiểm tra lịch sử điện áp và công suất phát điện.

Đo chất lượng điện năng

Sử dụng thiết bị chuyên dụng để ghi nhận điện áp trong nhiều ngày liên tục.

Đối chiếu với thời gian hoạt động của nhà xưởng

So sánh thời điểm xuất hiện hiện tượng với lịch sản xuất của các cơ sở lân cận.

Khảo sát vị trí trên lưới điện

Đánh giá khoảng cách đến trạm biến áp và tình trạng đường dây cấp điện.

Giải pháp khi xác định có ảnh hưởng từ tải công nghiệp

Tùy từng trường hợp có thể áp dụng:

• Kiểm tra và tối ưu hệ thống điện nội bộ.
• Cân bằng tải giữa các pha.
• Làm việc với đơn vị điện lực để đánh giá chất lượng điện năng.
• Nâng cấp đường dây cấp điện.
• Bổ sung hệ lưu trữ ESS nhằm tăng tính chủ động về nguồn điện.

Kết luận

Tải công nghiệp lân cận có thể là nguyên nhân âm thầm làm giảm hiệu quả của hệ điện mặt trời mà nhiều chủ đầu tư không nhận ra.

Một hệ thống hoàn toàn bình thường về mặt thiết bị vẫn có thể bị giảm sản lượng nếu điện lưới khu vực thường xuyên chịu tác động từ máy hàn, máy nén khí hoặc các phụ tải công suất lớn khác.

Vì vậy, khi gặp tình trạng phát điện không ổn định, đừng chỉ kiểm tra tấm pin và inverter. Hãy xem xét cả môi trường điện năng xung quanh công trình.

Đôi khi nguyên nhân làm giảm hiệu quả đầu tư không nằm trên mái nhà mà nằm ở chính những phụ tải công nghiệp đang hoạt động cách đó vài chục mét.

Anh Đức Energy khuyến nghị: Đối với các công trình nằm gần khu sản xuất hoặc xưởng cơ khí, việc khảo sát chất lượng điện lưới nên được thực hiện trước và sau khi lắp đặt hệ điện mặt trời để đảm bảo hiệu quả vận hành lâu dài.